EN TH
"Bonding the World with Chemistry"

49th INTERNATIONAL CHEMISTRY OLYMPIAD
6 - 15 July 2017, Nakhon Pathom, THAILAND

ประวัติการแข่งขันเคมีโอลิมปิก

การแข่งขันเคมีโอลิมปิกระหว่างประเทศเป็นการแข่งขันประจำปีสำหรับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายผู้มีอัจฉริยภาพทางเคมี ประเทศต่างๆ ทั่วโลกจะส่งทีมนักเรียน 4 คนเพื่อเข้าทดสอบความรู้และความเชี่ยวชาญทางเคมี โดยการสอบภาคปฏิบัติเป็นเวลา 5 ชั่วโมงและสอบภาคทฤษฎีเป็นเวลาอีก 5 ชั่วโมง

การแข่งขันเคมีโอลิมปิกฯ นี้จัดขึ้นเพื่อกระตุ้นความสนใจของนักเรียนในศาสตร์ทางเคมีผ่านการแก้ปัญหาโจทย์เคมีอย่างสร้างสรรค์ นอกจากนี้ ยังมีเป้าหมายเพื่อส่งเสริมการติดต่อสื่อสารเกี่ยวกับเคมีระหว่างนานาชาติ การสร้างมิตรภาพระหว่างเยาวชนที่สนใจวิทยาศาสตร์จากประเทศต่างๆ การร่วมมือกันระหว่างนักเรียน และการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การสอนเคมีหรือประสบการณ์เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์เคมี

ประวัติการแข่งขันเคมีโอลิมปิกระหว่างประเทศ 

การแข่งขันเคมีโอลิมปิกระหว่างประเทศเริ่มต้นขึ้นครั้งแรกที่ประเทศเชกโกสโลวาเกียเมื่อปี ค.ศ. 1968 โดยมีจุดประสงค์เพื่อขยายการติดต่อและแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารระหว่างประเทศ ประเทศเชกโกสโลวาเกียได้ส่งคำเชิญไปยังประเทศสังคมนิยมทั้งหมดในขณะนั้น ยกเว้นประเทศโรมาเนีย แต่อย่างไรก็ตาม ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1968 ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศเชกโกสโลวาเกียและสหภาพโซเวียตย่ำแย่ลง จึงมีเพียงประเทศโปแลนด์และฮังการีที่เข้าร่วมในการแข่งขันครั้งแรก

การแข่งขันเคมีโอลิมปิกระหว่างประเทศครั้งแรกจัดขึ้นที่กรุงปราก ระหว่างวันที่ 18-21 มิถุนายน ค.ศ. 1968 ประเทศที่เข้าร่วมแข่งขันทั้ง 3 ประเทศได้ส่งตัวแทนนักเรียนประเทศละ 6 คน โดยมีข้อสอบทฤษฎี 4 ข้อ และมีการเสนอแนวทางสำหรับการแข่งขันครั้งต่อไป ซึ่งการแข่งขันเคมีโอลิมปิกครั้งที่ 2 จัดขึ้นในปี ค.ศ. 1969 ที่ประเทศโปแลนด์ และมีประเทศบัลแกเรียเข้าร่วมการแข่งขันด้วย โดยแต่ละประเทศส่งตัวแทน 5 คน และมีการแข่งขันภาคปฏิบัติเพิ่มเข้ามา ในครั้งนั้นยังมีมติให้เชิญประเทศสังคมนิยมเข้าร่วมเพิ่มเติมในการแข่งขันครั้งถัดไป และลดจำนวนตัวแทนเหลือเพียงประเทศละ 4 คน ต่อมาในการแข่งขันครั้งที่ 3 เมื่อปี ค.ศ. 1970 ที่ประเทศฮังการี ได้มีประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยเยอรมนี (เยอรมนีตะวันออก) โรมาเนีย และสหภาพโซเวียต เข้าร่วมการแข่งขันด้วย ในการแข่งขันครั้งนี้จึงมีการมอบรางวัลมากกว่า 3 รางวัลให้แก่ตัวแทน

ในปี ค.ศ. 1971 ไม่ได้มีการจัดการแข่งขันเคมีโอลิมปิกระหว่างประเทศ เนื่องจากในการประชุมตอนจบการแข่งขันเมื่อปี ค.ศ. 1970 ไม่สามารถตกลงหาเจ้าภาพได้ ซึ่งปัญหานี้ได้มีการแก้ไขสำหรับ 3 ปีถัดไป โดยประเทศสหภาพโซเวียตเป็นเจ้าภาพในปี ค.ศ. 1972  ประเทศบัลแกเรีย ในปี ค.ศ. 1973 และประเทศโรมาเนีย ในปี ค.ศ. 1974 โดยในปี ค.ศ. 1972 ได้มีการจัดตั้งคณะทำงานเพื่อเตรียมการจัดการแข่งขันเคมีโอลิมปิกระหว่างประเทศขึ้น และได้เสนอให้ส่งคำเชิญไปยังประเทศเวียดนาม มองโกเลีย และคิวบา แต่เสียดายที่การเชิญประเทศเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้น จึงมีเพียง 7 ประเทศเข้าร่วมการแข่งขันในปี ค.ศ. 1973

ในปี ค.ศ. 1974 ประเทศโรมาเนียได้เชิญสวีเดน และยูโกสลาเวีย เข้าร่วมการแข่งขันที่เมืองบูคาเรสต์ โดยมีประเทศเยอรมนี และออสเตรียเข้าร่วมสังเกตการณ์ ซึ่งประเทศสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี (เยอรมนีตะวันตก) เป็นประเทศสมาชิก NATO ประเทศแรกที่ส่งคนเข้าร่วมสังเกตการณ์ ดังนั้น ในปี ค.ศ. 1975 ประเทศสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ออสเตรีย และเบลเยียม ได้เข้าร่วมการแข่งขันเคมีโอลิมปิกระหว่างประเทศด้วย

การแข่งขันที่จัดในประเทศที่ไม่ได้มีการปกครองแบบสังคมนิยมเกิดขึ้นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1980 ณ เมืองลินซ์ ประเทศออสเตรีย แม้ว่าประเทศสหภาพโซเวียตจะไม่ได้เข้าร่วมการแข่งขันในครั้งนี้ก็ตาม นับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมาจำนวนประเทศที่เข้าร่วมการแข่งขันได้เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ โดยเพิ่มจาก 13 ประเทศในปี ค.ศ. 1980 เป็น 21 ประเทศในปี ค.ศ. 1984 ซึ่งจัดการแข่งขันที่เมืองแฟรงค์เฟิร์ท และหลังจากการล่มสลายของสหภาพโซเวียตเป็นรัฐอิสระต่างๆ ในช่วงต้นทศวรรษ 1990 จำนวนผู้เข้าร่วมแข่งขันก็เพิ่มขึ้นอีกครั้ง นอกจากนี้ เมื่อประเทศในแถบเอเชียและละตินอเมริกาได้ให้ความสนใจเพิ่มขึ้น จำนวนผู้เข้าร่วมจึงมีมากขึ้นด้วย โดยในปี ค.ศ. 1998 มีจำนวนประเทศเข้าร่วมการแข่งขัน 47 ประเทศ และปัจจุบัน มีกว่า 80 ประเทศร่วมการแข่งขันเคมีโอลิมปิกระหว่างประเทศ

ประเทศไทยและการแข่งขันเคมีโอลิมปิกระหว่างประเทศ 

ประเทศไทยเข้าร่วมการแข่งขันเคมีโอลิมปิกระหว่างประเทศครั้งแรกใน 22nd International Chemistry Olympiad ณ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ระหว่างวันที่ 8-17 กรกฎาคม พ.ศ. 2533  ซึ่งในครั้งนั้นมีประเทศเข้าร่วมแข่งขันทั้งหมด 28 ประเทศ และต่อมาในปี พ.ศ. 2542 ประเทศไทยได้เป็นเจ้าการจัดแข่งขันเคมีโอลิมปิกระหว่างประเทศ ครั้งที่ 31 โดยมีสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.)  สมาคมเคมีแห่งประเทศไทยในพระอุปถัมภ์ศาสตราจารย์ ดร. สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี  มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ร่วมกันจัดการแข่งขันขึ้นที่กรุงเทพฯ ในระหว่างวันที่ 3-12 กรกฎาคม พ.ศ. 2542 โดยมีประเทศเข้าร่วมแข่งขันทั้งหมด 51 ประเทศ

ในปี พ.ศ. 2560 ประเทศไทยจะเป็นเจ้าภาพการแข่งขันเคมีโอลิมปิกระหว่างประเทศเป็นครั้งที่สอง สำหรับ 49th International Chemistry Olympiad ซึ่งมีกำหนดการแข่งขันระหว่างวันที่ 6-17 กรกฎาคม พ.ศ. 2560 โดยมีผู้ร่วมจัดการแข่งขัน คือ สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) มูลนิธิส่งเสริมโอลิมปิกวิชาการและพัฒนามาตรฐานวิทยาศาสตร์ศึกษาในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ (สอวน.) สมาคมเคมีแห่งประเทศไทย และมหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งการแข่งขันครั้งนี้จะจัดที่วิทยาเขตศาลายา จังหวัดนครปฐม 

ทำเนียบผู้แทนเคมีโอลิมปิกจากประเทศไทย

ประจำปี พ.ศ.

ผู้แทนฯ

โรงเรียน

รางวัล

2559

นายวีรภัทร  ยศอมรสุนทร

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญทอง

นายเรืองรวี  กิติโชตน์กุล

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญทอง

นายสิรดนัย  ริมสาคร

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญเงิน

นางสาวอภิสรา  กวียานันท์

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญเงิน

2558

นายวีรภัทร  ยศอมรสุนทร

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญทอง

นายนภสินธุ์  วิทยาภาเลิศ

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญเงิน

นายภัคพล  ปรัชญาธรรมการ

มหิดลวิทยานุสรณ์

เหรียญเงิน

นายเรืองรวี  กิติโชตน์กุล

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญเงิน

2557

นายนภสินธุ์  วิทยาภาเลิศ

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญทอง

นายบัณฑิต  ดิลกนวฤทธิ์

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญทอง

นายวัชระ  อวยสินประเสริฐ

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญเงิน

นายสิรจักร  คงวิวัฒน์เสถียร

มหิดลวิทยานุสรณ์

เหรียญเงิน

2556

นายจิรทีปต์  ปรัชญาธรรมกร

มหิดลวิทยานุสรณ์

เหรียญทอง

นายธรรศ  อยู่สุนทร

สวนกุหลาบวิทยาลัย

เหรียญเงิน 

นายวัชระ  อวยสินประเสริฐ

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญเงิน 

นายสิรจักร  คงวิวัฒน์เสถียร

มหิดลวิทยานุสรณ์

เหรียญเงิน 

2555

นายธรรศ อยู่สุนทร 

สวนกุหลาบวิทยาลัย

เหรียญทอง

นายณัฐพล เจริญศิริวัฒน์ 

เซนต์คาเบรียล 

เหรียญเงิน 

นายจิรทีปต์ ปรัชญาธรรมกร

มหิดลวิทยานุสรณ์ 

เหรียญทองแดง

2554

นายจิราบริรักษ์  เจริญภัทรปรีดา

สวนกุหลาบวิทยาลัย

เหรียญทอง

นายธนวัฒน์  อรรถชัยพานิช

มหิดลวิทยานุสรณ์

เหรียญทอง

 

นายธรรศ  อยู่สุนทร

สวนกุหลาบวิทยาลัย

เหรียญเงิน 

นายบุญยเกียรติ  ธรรมเศรษฐ์

มหิดลวิทยานุสรณ์

เหรียญเงิน

2553

นายเขตภากร  ชาครเวท

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญทอง 

นางสาวพิณนรี  เตี่ยมังกรพันธุ์

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญทอง 

นายอลิฟ  น้อยคำ

มหิดลวิทยานุสรณ์

เหรียญทอง

นายจิราบริรักษ์  เจริญภัทรปรีดา

สวนกุหลาบวิทยาลัย

เหรียญเงิน 

2552

นายพชรพล  สินชัยโรจน์กุล

มหิดลวิทยานุสรณ์

เหรียญเงิน

นางสาวพิณนรี  เตียมังกรพันธุ์

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญเงิน 

นางสาวศศิลดา  ศิริรุ่งเรือง

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญเงิน 

นายอลิฟ  น้อยคำ 

มหิดลวิทยานุสรณ์

เหรียญเงิน

2551

นายภาคภูมิ  อังพานิชเจริญ

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญทอง 

 

นายเฉลิมชัย  โกเมนธรรมโสภณ

มหิดลวิทยานุสรณ์

เหรียญเงิน

นายเตชินท์  จุลเทศ

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญเงิน 

นายธนธรณ์  ขอทวีวัฒนา

มหิดลวิทยานุสรณ์

เหรียญเงิน

2550

นายบวร  หงษ์ศรีจินดา

อัสสัมชัญ บางรัก

เหรียญทอง

นายเตชินท์  จุลเทศ

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญเงิน 

นายธนกรณ์  ขอทวีวัฒนา

มหิดลวิทยานุสรณ์

เหรียญเงิน 

นายพรชัย  แก้วทรัพย์ศักดิ์

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญเงิน 

2549

นายวีระศักดิ์  ศรีสุขนิมิต

มหิดลวิทยานุสรณ์

เหรียญทอง 

นางสาวจิรารัตน์  จิรารยะพงศ์

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญเงิน

นายธวัชชัย  ชัยจรัสพงษ์

อัสสัมชัญ บางรัก

เหรียญเงิน 

นางสาวภัทรวดี  ประยืนยง

มหิดลวิทยานุสรณ์

เหรียญทองแดง 

2548

นายเจษฎา  เตมัยสมิธิ

อัสสัมชัญ บางรัก

เหรียญทองอันดับ 2 ของโลก

นายธวัชชัย  ชัยจรัสพงษ์

อัสสัมชัญ บางรัก

เหรียญเงิน 

นายภูมิ  ชัยรัตน์

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญเงิน 

นายศุภมงคล  มัชมี

วัดสุทธิวราราม

เหรียญเงิน

2547

นายปัณณทัต  สุนทราภา

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญเงิน 

นางสาวมัญชุตา  แดงกุลวานิช

มหิดลวิทยานุสรณ์

เหรียญเงิน

นายเจษฎา  เตมัยสมิธิ

อัสสัมชัญ บางรัก

เหรียญทองแดง 

นายเนติ  สันแสนดี

วัดสุทธิวราราม

เหรียญทองแดง 

2546

นางสาวชวิตา  เนติโรจนกุล

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญทอง 

นายธนิษฐ์  ปราณีนรารัตน์

อัสสัมชัญ บางรัก

เหรียญทอง 

นายอภิชาติ  อภัยวงศ์

สามเสนวิทยาลัย

เหรียญทอง 

 

นายวีระพงศ์  โก

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญเงิน

2545

นายชยสิทธิ์  อุตมาภินันท์

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญทอง 

 

นางสาวชลิดา  นครชัย

สาธิตจุฬาฯ (ฝ่ายมัธยม)

เหรียญทอง 

 

นางสาวพิชามญชุ์  จิรภิญโญ

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญทอง 

 

นางสาวชวิตา  เนติโรจนกุล

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญเงิน

2544

นายประเสริฐ  สินเสริมสุขสกุล

วัดสุทธิวราราม

เหรียญทอง 

 

นางสาวชลิดา นครชัย

สาธิตจุฬาฯ (ฝ่ายมัธยม)

เหรียญเงิน

 

นายปภณ  ถนอมเกียรติ

สาธิตมศว. ปทุมวัน

เหรียญเงิน

 

นางสาวอรุณรัตน์  แสงอลังการ

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญทองแดง

2543

นางสาวนวพร  วินยเวคิน

บดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี)

เหรียญเงิน

 

นายปิยะ  ตันนะไพบูลย์

สวนกุหลาบวิทยาลัย

เหรียญเงิน

 

นายสุทธิรักษ์  ตั้งวงศ์ขจร

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญทองแดง

 

นายสุรศักดิ์  ชื่นศรีวิโรจน์

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญทองแดง

2542

นายธนาธิป  กิจวิวัฒนาชัย

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญเงิน

 

นายต่อศักดิ์  ล้วนไพศาลนนท์

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญเงิน

 

นายสิรวัฒน์  ศรีฉัตรามุข

เซนต์คาเบรียล

เหรียญเงิน

 

นายพาลาภ  ประภัศรานนท์

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญทองแดง

2541

นายณัฐวุฒ  พ่วงพันธ์งาม

สวนกุหลาบวิทยาลัย

เหรียญเงิน

 

นายวัชระ  เตียทะสินธ์

บดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี)

เหรียญทองแดง

 

นายเอกรัตน์  ฐิติมั่น

สวนกุหลาบวิทยาลัย

เหรียญทองแดง

 

นางสาวเบญจมาศ  ต้องประสิทธิ์

เตรียมอุดมศึกษา

เกียรติคุณประกาศ

2540

นายพฤฒิพันธ์  สุพละเศรษฐ์

อัสสัมชัญ บางรัก

เหรียญเงิน

 

นายภคิน  ถนอมเกียรติ

สาธิตมศว.ปทุมวัน

เหรียญเงิน

 

นายพรหมณ์ชนก  เตชะทวีกิจกุล

เซนต์คาเบรียล

เหรียญทองแดง

 

มณฑล ว่องวันดี

เตรียมอุดมศึกษา

เกียรติคุณประกาศ

2539

นายสมชาติ  สุวรรณ

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญเงิน

 

นางสาวศรัญญา  บางศรัณทิพย์

บดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี)

เหรียญทองแดง

 

นางสาวธิดารัตน์  โตสุโขวงศ์

เตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ

-

 

นายอรรพณ  สุขธำรง

เตรียมอุดมศึกษา

-

2538

นายวิเชษฐ  โพธิวิสถทธิ์วาที

สวนกุหลาบวิทยาลัย

เหรียญเงิน

 

นายชาญศักดิ์  ทองซ้อนกลีบ

หาดใหญ่วิทยาลัย

เหรียญทองแดง

 

นายพรเทพ  มีทุนกิจ

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญทองแดง

 

นายเดชพนต์  เลิศสุวรรณโรจน์

สวนกุหลาบวิทยาลัย

-

2537

นางสาวปรียานุช  แสงไตรรัตน์นุกูล

สามเสนวิทยาลัย

เหรียญเงิน

 

นายคัมภีร์  พรหมพราย

บดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี)

เหรียญทองแดง

 

นายดีน  ถ้ำแก้ว

บดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี)

เหรียญทองแดง

 

นายปกรณ์  แสงสุเรนท์

สามเสนวิทยาลัย

เหรียญทองแดง

2536

นายแมนรัตน์  มิตรปราณี

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญทองแดง

 

นางสาวสุมาภา  ชัยอำนวย

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญทองแดง

 

ทรงพล  ดีจงกิจ

เตรียมอุดมศึกษา

เกียรติคุณประกาศ

 

นางสาวกฤติยาพร  วงษา

ยุพราชวิทยาลัย

-

2535

นางสาววรรณวิภา  ศิริวัฒน์เวชกุล

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญทองแดง

 

นายศตวรรษ  แสนทน

ยุพราชวิทยาลัย

เหรียญทองแดง

 

นายศุภวัตร์  ลาภปริสุทธ

สวนกุหลาบวิทยาลัย

เหรียญทองแดง

 

นางสาวโรจนา  ลี้เจริญ

สามเสนวิทยาลัย

-

2534

นางสาวพรรณวดี  คณานุทรัพย์กุล

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญทองแดง

 

นายวีรกาญ  ตันติไพบูลย์ธนะ

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญทองแดง

 

นายเทียนชัย  คงเกษม

เตรียมอุดมศึกษา

-

 

นางสาวสุทธาภา  อมรวิวัฒน์

เตรียมอุดมศึกษา

-

2533

นางสาววรรณวิมล  ศิริวัฒน์เวชกุล

เตรียมอุดมศึกษา

เหรียญทองแดง

 

นายเทียนทอง  ทองพันชั่ง

หาดใหญ่วิทยาลัย

-

 

นายสมชาย  แซ่ฉั่ว

เตรียมอุดมศึกษา

-

 

นายเอกสิทธิ์  สมสุข

สามเสนวิทยาลัย

-

 

แหล่งที่มา :

เอกสารโครงการจัดส่งผู้แทนประเทศไทยไปแข่งขันคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์โอลิมปิกระหว่างประเทศ (สสวท.)